Zastrzeżenie wzoru przemysłowego

Zastrzeżenie wzoru przemysłowego polega na zgłoszeniu wyglądu produktu lub jego części do UPRP, EUIPO albo w procedurze międzynarodowej. Ochrona może obejmować m.in. kształt, linie, kolorystykę, fakturę, ornamentację lub układ elementów. Aby wzór mógł uzyskać ochronę, powinien być nowy i mieć indywidualny charakter. Rejestracja nie zabezpiecza funkcji technicznej produktu, lecz jego zewnętrzną postać.

Wzór przemysłowy to wygląd produktu lub jego części, wynikający m.in. z kształtu, linii, konturów, kolorystyki, faktury, ornamentu, materiału albo układu elementów. Aby można było go zarejestrować, powinien być nowy i mieć indywidualny charakter. Ochronę można uzyskać w Polsce w Urzędzie Patentowym RP, w Unii Europejskiej w EUIPO, a w wybranych krajach także w procedurze międzynarodowej. Prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może trwać maksymalnie 25 lat, jeżeli jest odnawiane na kolejne okresy ochrony.

Zapytaj eksperta

Sprawdź, czy możesz zarejestrować wzór przemysłowy i zabezpieczyć wygląd produktu, opakowania lub kolekcji przed naśladowaniem.

Marcin Setlak - prawnik, ekspert kreacji i ochrony marki. 20 -letnie doświadczenie w pracy z klientem.

Skontaktuj się ze mnąZadzwoń

Czym jest wzór przemysłowy?

Wzór przemysłowy to zewnętrzna postać produktu lub jego części. Może obejmować m.in. linie, kontury, kształt, kolorystykę, fakturę, strukturę materiału, ornamentację albo układ elementów widocznych podczas normalnego użytkowania.

Ochrona wzoru przemysłowego nie dotyczy działania produktu, mechanizmu ani rozwiązania technicznego. Chroniony jest wygląd - czyli to, co odbiorca widzi i co wpływa na pierwsze wrażenie, rozpoznawalność oraz atrakcyjność produktu na rynku.

Wzór przemysłowy zabezpiecza wygląd produktu, ale nie chroni automatycznie nazwy ani logo, pod którymi jest on oferowany. Jeżeli zależy Ci również na ochronie oznaczeń identyfikujących markę, warto rozważyć zastrzeżenie nazwy i logo firmy jako uzupełnienie ochrony designu.

Dlatego rejestracja wzoru przemysłowego ma szczególne znaczenie w branżach, w których design wpływa na decyzje zakupowe, takich jak kosmetyki, moda, meble, elektronika, zabawki, opakowania, akcesoria, wyposażenie wnętrz czy produkty premium.

Na czym polega zastrzeżenie wzoru przemysłowego?

Zastrzeżenie wzoru przemysłowego polega na zgłoszeniu wyglądu produktu do właściwego urzędu i uzyskaniu prawa z rejestracji. W zależności od rynku można wybrać ochronę w Polsce, w Unii Europejskiej albo w wybranych państwach poza UE.

W Polsce rejestracja wzoru przemysłowego odbywa się w Urzędzie Patentowym RP. Jeżeli produkt ma być chroniony na terenie całej Unii Europejskiej, właściwym urzędem jest EUIPO. W przypadku ochrony międzynarodowej możliwe jest zgłoszenie wzoru w systemie WIPO.

Dobrze przygotowane zgłoszenie ma kluczowe znaczenie. To, jakie ilustracje zostaną przedstawione, jak zostanie opisany wzór i które elementy wyglądu zostaną pokazane, wpływa na zakres późniejszej ochrony.

Jak zastrzec wzór przemysłowy?

Jeżeli zastanawiasz się, jak zastrzec wzór przemysłowy, proces warto rozpocząć od analizy. Trzeba sprawdzić, czy wzór jest nowy, czy ma indywidualny charakter i czy jego wygląd nie wynika wyłącznie z funkcji technicznej produktu.

Następnie przygotowujemy zgłoszenie, które obejmuje dane zgłaszającego, wskazanie produktu oraz ilustracje wzoru. Ilustracje mogą mieć formę zdjęć, rysunków lub wizualizacji. Powinny jasno pokazywać te elementy wyglądu, które mają zostać objęte ochroną.

Dopiero tak przygotowany wniosek trafia do właściwego urzędu. Prawidłowa dokumentacja zwiększa szansę, że ochrona wzoru przemysłowego będzie skuteczna i użyteczna w praktyce biznesowej.

Co przygotować do zgłoszenia wzoru przemysłowego?

Do zgłoszenia należy przygotować dane zgłaszającego, wskazanie produktu oraz zdjęcia, rysunki lub wizualizacje przedstawiające wzór. Warto również ustalić datę pierwszego publicznego pokazania projektu, planowane rynki sprzedaży oraz to, czy zgłoszenie ma obejmować jeden wzór, czy kilka wariantów.

Jakie warunki musi spełniać wzór przemysłowy?

Aby rejestracja wzoru przemysłowego była możliwa, wzór powinien spełniać dwa podstawowe warunki - nowość i indywidualny charakter.

Nowość oznacza, że identyczny wzór nie powinien być wcześniej publicznie udostępniony. W praktyce istotne jest, czy produkt był już pokazany klientom, opublikowany w internecie, zaprezentowany na targach albo wprowadzony do sprzedaży.

Indywidualny charakter oznacza, że wzór powinien wywoływać odmienne ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku. Nie chodzi więc wyłącznie o drobne detale, ale o całościowy odbiór produktu.

Z tego powodu warto przeanalizować wzór przed zgłoszeniem. Pozwala to ocenić, czy zastrzeżenie wzoru przemysłowego jest możliwe i czy nie istnieją wcześniejsze wzory, które mogą ograniczać skuteczność ochrony.

Kiedy warto zgłosić wzór przemysłowy?

Najlepiej dokonać zgłoszenia jak najwcześniej, np. przed premierą produktu, kampanią reklamową, publikacją zdjęć, sprzedażą online albo prezentacją na targach. W ochronie wzorów przemysłowych czas ma duże znaczenie, ponieważ pierwszeństwo zgłoszenia może przesądzić o tym, kto uzyska prawo do wzoru.

Rejestracja wzoru przemysłowego jest szczególnie ważna wtedy, gdy wygląd produktu jest jednym z powodów zakupu lub odróżnia markę od konkurencji. Warto ją rozważyć także wtedy, gdy planujesz produkcję seryjną, sprzedaż w e-commerce albo obawiasz się kopiowania przez inne podmioty.

Ochrona wzoru przemysłowego może ułatwić usuwanie ofert naruszających prawa z platform sprzedażowych, marketplace’ów i portali ogłoszeniowych.

Rejestracja może nie tylko ograniczyć ryzyko kopiowania, ale również zwiększyć wartość biznesową projektu. Więcej korzyści z rejestracji wzoru przemysłowego opisujemy w osobnym poradniku.

Ile trwa i ile kosztuje rejestracja wzoru przemysłowego?

Czas i koszt rejestracji wzoru przemysłowego zależą przede wszystkim od terytorium ochrony oraz od tego, czy zgłoszenie obejmuje jeden wzór, czy kilka wzorów w ramach zgłoszenia zbiorowego. Inaczej przebiega procedura krajowa przed UPRP, a inaczej rejestracja wzoru Unii Europejskiej w EUIPO.

Po rejestracji wzoru przemysłowego uprawniony uzyskuje prawo wyłącznego korzystania ze wzoru. Pierwszy okres ochrony trwa 5 lat. Po jego upływie ochronę można przedłużać na kolejne pięcioletnie okresy, maksymalnie do 25 lat. Jeżeli właściciel nie przedłuży ochrony w terminie, prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może wygasnąć.

W Polsce zgłoszenie wzoru przemysłowego składa się do Urzędu Patentowego RP. Procedura rejestracji trwa zazwyczaj kilka miesięcy, jeżeli dokumentacja jest prawidłowo przygotowana i nie pojawią się przeszkody formalne. Ochrona obejmuje terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Cennik opłat urzędowych za rejestrację wzoru przemysłowego w Polsce:

• 300 PLN - opłata za zgłoszenie wzoru przemysłowego,
• 70 PLN - opłata za publikację informacji o rejestracji,

• 150 PLN - I okres ochrony, (1–5 rok)
• 250 PLN - II okres przedłużenie ochrony (6–10 rok)
• 500 PLN - III okres przedłużenie ochrony (11–15 rok)
• 1000 PLN - IV okres przedłużenie ochrony (16–20 rok)
• 2000 PLN - V okres ochrony (21–25 rok)

W Unii Europejskiej wniosek o rejestrację wzoru Unii Europejskiej, dawniej wzoru wspólnotowego, składa się do EUIPO. Jeżeli zgłoszenie jest kompletne i nie wymaga dodatkowych wyjaśnień, procedura rejestracji może trwać kilku dni. Rejestracja wzoru przemysłowego w EUIPO daje ochronę we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej.

W praktyce wybór między ochroną w Polsce a ochroną w Unii Europejskiej powinien zależeć od tego, gdzie produkt jest lub będzie sprzedawany. Jeżeli działalność koncentruje się głównie na rynku polskim, wystarczająca może być rejestracja w Urzędzie Patentowym RP. Jeżeli jednak produkt ma trafić do sprzedaży w kilku krajach UE, warto rozważyć zgłoszenie wzoru przemysłowego w EUIPO.

Cennik opłat urzędowych za rejestrację wzoru przemysłowego w Unii Europejskiej:

• 350 EUR - rejestracja i publikacja pierwszego wzoru przemysłowego,
• 125 EUR - każdy dodatkowy wzór w zgłoszeniu zbiorowym, maksymalnie do 50 wzorów,

• 150 EUR - II okres przedłużenie ochrony (6–10 rok)
• 250 EUR - III okres przedłużenie ochrony (11–15 rok)
• 400 EUR - IV okres przedłużenie ochrony (16–20 rok)
• 700 EUR - V okres przedłużenie ochrony (21–25 rok)

Co powinno zawierać zgłoszenie wzoru przemysłowego?

Zgłoszenie wzoru przemysłowego powinno zawierać przede wszystkim dane zgłaszającego, wskazanie produktu, którego dotyczy wzór, oraz ilustracje przedstawiające wygląd produktu lub jego części. To właśnie ilustracje mają kluczowe znaczenie, ponieważ pokazują, jaki wygląd ma zostać objęty ochroną.

Ilustracje mogą mieć formę zdjęć, rysunków technicznych albo wizualizacji. Powinny być czytelne, spójne i przedstawiać wzór w taki sposób, aby urząd mógł jednoznacznie ocenić jego zewnętrzną postać. Ważne jest, aby pokazać te elementy wyglądu, które mają znaczenie dla ochrony, np. kształt produktu, układ linii, ornamentację, kolorystykę, fakturę, proporcje albo charakterystyczne detale.

Dlaczego warto przeprowadzić rejestrację wzoru przemysłowego z kancelarią Brandelaw?

W Brandelaw patrzymy na wzór przemysłowy nie tylko jak na formalne zgłoszenie, ale jak na element strategii marki, designu i przewagi konkurencyjnej. Pomagamy ocenić, czy wygląd produktu może zostać zarejestrowany, przygotowujemy zgłoszenie i rekomendujemy, jak wzór powinien zostać przedstawiony na zdjęciach lub ilustracjach, aby ochrona obejmowała najważniejsze elementy wyróżniające produkt.

Często nasi klienci decydują się równolegle na rejestrację wzoru przemysłowego oraz rejestrację znaku towarowego. To rozwiązanie daje pełniejszą ochronę, ponieważ wzór przemysłowy zabezpiecza wygląd produktu, jego kształt, linie, ornamentację lub opakowanie, natomiast znak towarowy chroni nazwę, logo albo inne oznaczenie, pod którym produkt jest sprzedawany. Dzięki temu chroniona jest zarówno forma produktu, jak i jego identyfikacja rynkowa.

Wspieramy klientów przy rejestracji wzoru przemysłowego w Polsce, Unii Europejskiej i procedurach międzynarodowych. Dbamy o to, aby dokumentacja była przygotowana starannie, a ochrona wzoru przemysłowego odpowiadała rzeczywistemu sposobowi wykorzystania produktu w biznesie - w sprzedaży, komunikacji, e-commerce, dystrybucji i dalszym rozwoju marki.

Co powinno zawierać zgłoszenie wzoru przemysłowego?

Lista elementów, które powinno zawierać zgłoszenie wzoru przemysłowego.

Dobrze przygotowane zgłoszenie powinno jasno pokazywać wygląd produktu, a nie jego funkcję techniczną. Jeżeli ilustracje są nieczytelne, niespójne albo pokazują zbyt mało szczegółów, późniejsza ochrona może okazać się słabsza lub trudniejsza do wykorzystania w sporze z podmiotem kopiującym produkt.

Dlatego przed złożeniem zgłoszenia warto przeanalizować, które elementy wyglądu rzeczywiście wyróżniają produkt na rynku i powinny zostać pokazane w dokumentacji. W przypadku opakowań, etykiet, kolekcji produktowych albo kilku wariantów jednego projektu szczególnie ważne jest też ustalenie, czy lepszym rozwiązaniem będzie jedno zgłoszenie, czy zgłoszenie zbiorowe obejmujące kilka wzorów.

Dowiedz się czy warto rejestrować wzór przemysłowy

Sprawdź, czy możesz zastrzec wzór przemysłowy

• prześlij zdjęcia produktu, opakowania
• ocenimy czy Twój produkt można zastrzec

[email protected]+48 883 222 282

Marcin Setlak prawnik i ekspert ochrony marki. Ponad 20 lat doświadczenia w tworzeniu marek i 10 lat w ochronie znaków oraz wzorów.