Czy można zastrzec nazwisko jako znak towarowy?
Czy Twoje nazwisko może stać się marką? Jak najbardziej – pod warunkiem, że wiesz, jak je skutecznie chronić. Coraz więcej osób buduje swój biznes właśnie na nazwisku, ale nie każdy może je tak po prostu zarejestrować jako znak towarowy. To nie tylko kwestia pomysłu, ale też spełnienia konkretnych wymogów prawnych. Zajrzyj do artykułu i odkryj, kiedy nazwisko to nie tylko tożsamość, ale też biznesowy kapitał wart zastrzeżenia
Twoje nazwisko może być czymś więcej niż tylko podpisem – może stać się chronioną marką. Coraz więcej przedsiębiorców, twórców i ekspertów buduje swoją rozpoznawalność właśnie na nazwisku i chce je zastrzec jako znak towarowy. Ale czy każdemu wolno to zrobić? Czy wystarczy mieć oryginalne nazwisko, by zdobyć pełnię praw do jego użycia w biznesie? Sprawdź w artykule, kiedy i na jakich warunkach można zarejestrować nazwisko jako znak towarowy.
W polskim systemie prawnym jako znak towarowy można zarejestrować praktycznie każde oznaczenie, pod warunkiem że pozwala ono odróżnić towary lub usługi jednego przedsiębiorcy od oferty innych podmiotów. Ustawodawca posługuje się szerokim sformułowaniem „każde oznaczenie”, co daje dużą swobodę w budowaniu identyfikacji biznesowej.
W tym kontekście naturalnie nasuwa się pytanie, czy nazwisko jako marka może zostać skutecznie zarejestrowane i objęte ochroną przewidzianą w prawie własności przemysłowej.
Prawo unijne dopuszcza rejestrację nazwiska jako znaku towarowego, jednak nie oznacza to pełnej dowolności w tym zakresie. Pojawia się więc pytanie, czy istnieje osobna procedura dla nazwisk przy rejestracji tego typu oznaczeń - odpowiedź brzmi nie! Jednak wątpliwości budzi również możliwość rejestracji nazwiska należącego do innej osoby, zwłaszcza gdy jest ono rozpoznawalne i pozytywnie kojarzone przez konsumentów. Czy można więc uzyskać ochronę na znak towarowy „Messi” dla artykułów sportowych? Odpowiedzi na te pytania pokazują, że choć rejestracja nazwiska jest możliwa, wymaga spełnienia określonych warunków i dokładnej analizy prawnej.
Korzyści płynących z rejestracji znaku towarowego jest wiele. Warto pamiętać, że rejestracja nazwiska jako znaku towarowego przyczynia się do wzrostu rozpoznawalności oraz wartości firmy, a także wzrostu zaufania odbiorców do jakości produktów sygnowanych danym nazwiskiem.
Piosenkarka i król pomogą w promocji towaru? Rejestracja nazwiska jako znaku towarowego
W 2006 roku w Chińskim Urzędzie Znaków Towarowych został zarejestrowany znak „NICOLE KIDMAN” dla artykułów z klasy 18. Przedsiębiorstwo, które otrzymało prawa z rejestracji znaku towarowego, nie mogło się jednakże długo nimi cieszyć, ponieważ aktorka Nicole Kidman wniosła sprzeciw. Słusznie argumentowała, że jest to praktyka mająca na celu wprowadzenie konsumentów w błąd, a także, że rejestracja jej nazwiska jest nienależnym czerpaniem korzyści z jej reputacji. W wyniku sprzeciwu rejestracja znaku towarowego została cofnięta.
W podobnej sprawie Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że: „niezależnie od sektora, w którym sława została osiągnięta, nawet jeżeli nazwisko osoby znanej zostało już zarejestrowane lub używane jako znak towarowy, właściciel znanej nazwy, a więc osoba posługująca się danym imieniem i nazwiskiem, jest uprawniony do zakazania używania tego oznaczenia jako znaku towarowego, jeżeli nie wyraził on uprzedniej zgody na jego rejestracje”.
W Polsce naruszenie prawa do nazwiska jest względną przeszkodą rejestracji znaku towarowego. Oznacza to, że osoba posługująca się danym nazwiskiem może zgłosić swój sprzeciw w rejestracji znaku towarowego, który jest tożsamy z jej nazwiskiem. Nie jest to jednak możliwe w każdym przypadku, ponieważ w obliczu niezliczonej ilości nazwisk tak naprawdę prawie każdy znak towarowy może być czyimś nazwiskiem. Dlatego z naruszeniem czyjegoś prawa do nazwiska będzie się miało do czynienia w sytuacji, gdy zgłoszony znak towarowy zawierający nazwisko może wywołać u odbiorców skojarzenie między konkretną osobą a tym znakiem, tak jak to miało miejsce w przypadku Nikole Kidman.
Z inną sytuacją mamy do czynienia przy rejestracji nazwiska postaci historycznej. W powojennej praktyce Urzędu Patentowego zarejestrowano między innymi takie znaki jak: „Chopin”, „Waza”, „Kopernik” „Mieszko”, „Jagiellończyk”, „Batory”, „Puławski”, „Tadeusz Kościuszko”, co może także świadczyć o kierunku orzecznictwa, w którym nie zwraca się uwagi na występowanie w polskim systemie przeszkód w używaniu nazwisk postaci historycznych jako znaków towarowych.
Rozpocznij bezpłatną, wstępną weryfikację:
Zastrzeżenie własnego nazwiska, imienia czy pseudonimu
Źródło: baza znaków towarowy TMView
Przejdźmy jednak do najbardziej typowej sytuacji, kiedy przedsiębiorca pragnie zarejestrować swoje nazwisko jako znak towarowy. Co w sytuacji, gdy chcemy zastrzec nazwisko występujące powszechnie w kraju oraz znajdujące się na kilkudziesięciu stronach książki telefonicznej? Czy można zarejestrować jako znak towarowy nazwisko, którym posługują się tysiące innych osób?
Najważniejsze funkcje znaku towarowego to informowanie o pochodzeniu produktu oraz odróżnienie produktów i usług. Jeśli są one spełnione, szanse na pomyślną rejestrację znaku towarowego są bardzo duże.
Rejestracja nazwiska jako znaku towarowego nie oznacza automatycznie, że zawsze potrzebna jest zgoda każdej osoby noszącej to nazwisko. Wiele nazwisk ma charakter powszechny i samo w sobie nie wskazuje na konkretną osobę. Sytuacja zmienia się jednak wtedy, gdy nazwisko jest silnie kojarzone z rozpoznawalną postacią – na przykład sportowcem, artystą czy influencerem. W takim przypadku brak zgody tej osoby może skutkować odmową udzielenia ochrony albo nawet późniejszym unieważnieniem znaku. Wynika to z faktu, że nazwisko znanej osoby ma często wartość komercyjną i podlega ochronie jako dobro osobiste. Dlatego przed zgłoszeniem takiego oznaczenia warto dokładnie przeanalizować ryzyko prawne.
Czy można więc zarejestrować każde nazwisko?
Nie zawsze. Od każdej reguły istnieje wyjątek i tak też jest w tym przypadku. Nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.
Przykładowo, osoby wnioskujące o udzielenie praw ochronnych dla klasy 18 (między innymi podkowy końskie) nie mogą liczyć na ochronę znaku towarowego w postaci nazwiska „Kowal”. Nie zarejestrujemy także nazwiska „Tabaka” dla artykułów związanych z branżą tytoniową.
Niezależnie więc od tego, czy chcemy zarejestrować nazwisko tak sztandarowe, jak „Kowalski” czy może takie o bardziej egzotycznym brzmieniu, będzie to możliwe, jeśli spełnimy pozostałe wymogi rejestracji znaku towarowego. Jeśli nazwisko, które chcemy zarejestrować, należy do tych bardziej popularnych, warto zarejestrować je jako znak słowno- graficzny. „Ubranie” nazwiska w formę graficzną, przedstawienie go w kreatywnej formie zwiększa możliwość uzyskania ochrony znaku towarowego.
Podsumowując, wymogi, które musi spełnić nazwisko, aby mogło być zarejestrowane jako znak towarowy pokrywają się z wymogami, które należy spełnić, by zarejestrować jakikolwiek inny znak towarowy.
Aby spełnić swoją funkcję, znak musi informować o pochodzeniu produktu, a także powinien mieć charakter odróżniający od pozostałych towarów, tak aby konsument mógł zapamiętać i ponownie kupić ten konkretny produkt sygnowany nazwiskiem.
FAQ
Poznaj odpowiedzi na popularne pytania
Urząd Patentowy jasno określa, że podstawową funkcją znaku towarowego jest informowanie o pochodzeniu produktu oraz odróżnieniu produktów i usług. W Polsce przyjmuje się, że każde nazwisko ma charakter odróżniający. Nie oznacza to jednak, że każde nazwisko może być zarejestrowane jako znak towarowy.
Tutaj należy pamiętać zasadę, że nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które składa się z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania rodzaju towaru jego pochodzenia, jakości czy ilości. Wykluczone są wiec takie nazwiska, które opisują dany towar i usługę lub wskazują na jego pochodzenie np. nazwisko Kiełbasa jednoznacznie wskazuje na określny produkt.
Aby skutecznie chronić logo swojej firmy, zarejestruj je jako znak towarowy w odpowiednim urzędzie, takim jak UPRP czy EUIPO. Uzyskanie prawa ochronnego na znak towarowy zapewni wyłączność na używanie tego w kontekście określonych towarów i usług, co ochroni Cię przed działaniem konkurencji, która będzie chciała wykorzystywać Twoje oznaczenie do swoich celów.
Rejestracja nazwiska jako znaku towarowego może być korzystnym rozwiązaniem, ale nie zawsze jest możliwe. Imię i nazwisko jako znak towarowy zapewnia wyłączność na jego używanie, w kontekście określonych towarów i usług. Jednak aby można było zastrzec nazwisko jako znak towarowy musi posiadać zdolność odróżniającą i rejestrową.
Rejestracja nazwiska jako znak towarowy może zostać odrzucona, jeśli zgłoszenie nie spełnia wymogów formalno-prawnych lub gdy ekspert Urzędu Patentowego uzna, że występuje przesłanka odmowy rejestracji znaku towarowego. Do tych przeszkód zaliczamy min. wprowadzanie odbiorcy w błąd czy opisowość nazwy.
Absolwent prawa na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, studium prawa amerykańskiego w Chicago Kent College of Law. Słuchacz studiów podyplomowych z zakresu zarządzania projektami w Akademii Leona Koźmińskiego oraz własności intelektualnej w Szkole Prawa Własności Intelektualnej w Centrum Praw Własności Intelektualnej im. H. Grocjusza. Trener i wykładowca, współpracuje z Wydziałem Prawa UMCS w Lublinie, Akademią Leona Koźmińskiego oraz Centrum Praw Własności Intelektualnej prowadząc zajęcia, obejmujące zagadnienia związane z informatyką i nowymi technologiami.
