Naruszenie znaku towarowego – roszczenia i obrona
Naruszenie znaku towarowego może osłabić pozycję marki i zaufanie klientów. Skuteczna ochrona wymaga monitorowania rynku, szybkiej reakcji oraz konsekwentnego egzekwowania praw. Sprawdź, jak chronić swoje oznaczenie i ograniczyć ryzyko naruszenia prawa ochronnego.
Do naruszenia znaku towarowego dochodzi, gdy osoba trzecia bez zgody właściciela używa w obrocie oznaczenia identycznego lub podobnego dla takich samych albo powiązanych towarów i usług, powodując ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. W przypadku bezprawnego używania znaku towarowego właściciel może żądać zaniechania naruszenia, wydania uzyskanych korzyści, a przy zawinionym działaniu również naprawienia szkody. Może także wystąpić o sądowe zabezpieczenie roszczeń i wnieść pozew o naruszenie znaku towarowego.
Znak towarowy to cenny element marki – ale jego rejestracja nie wystarczy, by skutecznie go chronić. Najlepszą tarczą przed naruszeniami jest monitorowanie znaku towarowego, które pozwala szybko wykryć nieautoryzowane użycie lub podobne zgłoszenia. Dzięki temu możesz zareagować, zanim ktoś zacznie korzystać z Twojej renomy. Chcesz wiedzieć, jak jeszcze chronić swój znak i uniknąć kosztownych sporów? Przeczytaj nasz artykuł i poznaj sprawdzone sposoby ochrony marki.
W jaki sposób dochodzi do naruszeń znaku towarowego?
Do naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy może dojść na wiele sposobów. W praktyce można spotkać się z sytuacją, gdy ktoś „kradnie” nasz znak, lub tworzy oznaczenie na tyle podobne do naszego, że powstaje ryzyko tzw. konfuzji. Oznacza to, że używanie znaku identycznego lub podobnego może wprowadzić konsumentów w błąd co do pochodzenia produktu. Przykładową sytuacją jest, gdy klient, któremu posmakowały słynne płatki Nestlé Kangus, przypadkowo zakupi płatki „Neska Kanguś” zmylony podobieństwem nazw płatków i opakowań. Następstwem takiej sytuacji jest utrata zysku przez przedsiębiorcę, który posługuje się znakiem dłużej, a także może doprowadzić to do wyrobienia sobie przez konsumenta złego zdania o jakości produktów danej marki, jeśli w porę nie zauważy, że zakupił nie ulubione płatki, a jedynie podobny produkt innego przedsiębiorcy.
Co grozi za naruszenie znaku towarowego?
Ryzyko naruszenia warto ograniczyć jeszcze przed rozpoczęciem intensywnej promocji marki. Odpowiednio zaplanowana ochrona nazwy i logo firmy pozwala precyzyjnie określić, jakie oznaczenia, towary i usługi obejmuje prawo wyłączne. Rejestracja ułatwia także wykazanie przysługujących praw i podjęcie działań wobec podmiotu używającego identycznej lub podobnej nazwy albo logo.
Jak zarejestrować znak towarowy
Zgodnie z przepisami ustawy o prawie własności przemysłowej, podmiot, którego prawo ochronne na znak towarowy zostało naruszone, może wystąpić wobec naruszyciela z określonymi żądaniami. Kroki prawne obejmuje w szczególności możliwość domagania się zaniechania dalszych naruszeń, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a w przypadku zawinionego naruszenia – również naprawienia wyrządzonej szkody. Odszkodowanie może przybrać formę zapłaty określonej sumy pieniężnej odpowiadającej opłacie licencyjnej albo innego stosownego wynagrodzenia, adekwatnego do okoliczności sprawy.
Dowiedz się na czym polegają roszczenia właściciela znaku i zastosowanie którego z nich jest najkorzystniejsze.
Zaniechanie naruszenia i wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści
Najważniejszym środkiem ochrony prawa na znak towarowy jest roszczenie o zaniechanie. Oddziałuje prewencyjnie – ma doprowadzić do przerwania naruszonego stanu. Roszczenie o zaniechanie możemy zastosować na podstawie ustawy – Prawo własności przemysłowej lub ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Znak ostrzegawczy zwracający uwagę na zagrożenia związane z brakiem zastrzeżenia znaku towarowego
W sytuacji, gdy właściciel znaku towarowego dowiaduje się, że inna osoba posługuje się jego oznaczeniem, może wnieść wniosek o zaniechanie. Często zdarza się, że przedsiębiorcy, wymyślając oznaczenie dla swoich produktów, nie sprawdzają dokładnie czy na rynku (zarówno polskim, jak i europejskim!) ktoś inny nie posługuje się już daną nazwą. Wyobraźmy sobie, że właściciel przedsiębiorstwa zajmującego się produkcją rowerów wymyśla nazwę „MoveFaster”. Rozpoczyna produkcję rowerów, oznacza je swoim logiem, zaczyna się promować. Sprawdzając poranną pocztę, właściciel innego przedsiębiorstwa, zajmującego się produkcją i sprzedażą odzieży i akcesoriów do biegania, znajduje gazetkę reklamową. Przeglądając ją pobieżnie, zauważa w niej nazwę łudząco podobną do nazwy jego własnego przedsiębiorstwa „MoveFast”, które od 10 lat produkuje odzież i artykuły do biegania. W tej sytuacji pierwszą rzeczą, którą powinien zrobić zdziwiony przedsiębiorca, jest właśnie skorzystanie z roszczenia o zaniechania naruszenia.
Nie ma tu znaczenia, czy jego znak towarowy został zarejestrowany w Urzędzie Patentowym, jako europejski znak towarowy w EUIPO, czy też może nie został w ogóle zarejestrowany. Roszczenie na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie tylko nie wymaga rejestracji znaku towarowego, ale także nie ma znaczenia, czy podmiot naruszający prawo robi to „specjalnie”.
Roszczenia tego można dochodzić więc niezależnie od winy naruszyciela. Powód nie musi udowadniać winy pozwanego ani pozwany nie może bronić się, wskazując, że jego działanie nie było zawinione. W powyższej sytuacji nie będzie więc liczyć się to, że producent rowerów „nie wiedział”, że naruszał cudze prawa. Warto natomiast pamiętać o tym, że w pozwie trzeba przedstawić ryzyko wprowadzenia w błąd konsumentów oraz precyzyjnie wskazać działania, których ma zaniechać naruszyciel. Należy na przykład sprecyzować, że powinien on zaprzestać działań promocyjnych danego znaku towarowego dla swojego przedsiębiorstwa, a także oznaczania danym znakiem towarowym swoich produktów.
Z żądaniem wydania uzyskanych korzyści również można wystąpić niezależnie od tego, czy naruszenie ochronnego prawa na znak towarowy było zawinione. W przekonaniu Sądu Najwyższego, którego opinie prawne obowiązują wszystkie sądy powszechne, nie ma obowiązku wskazania dokładnej wysokości korzyści, osiągniętej poprzez naruszenie prawa, czyli nie musimy znać dokładnej sumy, którą utraciliśmy, gdy ktoś inny posługiwał się naszym znakiem towarowym. Można domagać się zwrotu, jeśli udowodni się po stronie pozwanego powstanie bezpodstawnie uzyskanej korzyści, chociażby w jakiejś nieokreślonej wysokości. Należy jedynie przybliżyć sądowi rozmiar korzyści.
Rozpocznij bezpłatną, wstępną weryfikację:
Sądowe zabezpieczenie roszczenia w przypadku naruszeń znaków towarowych
Prowadząc własny biznes, czas jest najważniejszy. Procedury, zarówno w polskich sądach powszechnych, jak i w sądach polubownych mogą trwać bardzo długo. Sądowe zabezpieczenie roszczenia jest narzędziem, dzięki któremu przedsiębiorcy mogą sprawnie ochronić nie tylko roszczenia pieniężne, ale te dotyczące znaków towarowych również. Na podstawie art. 7301 kodeksu postępowania cywilnego każdy przedsiębiorca, który uzna, że inny podmiot narusza jego prawo do zastrzeżonego znaku towarowego (na przykład produkuje towary, na których etykiecie umieszcza bezprawnie jego znak towarowy) może złożyć do sądu wniosek o zabezpieczenie roszczenia (w podanym przykładzie może to być zakaz produkcji produktów oznaczonych danym znakiem towarowym). We wniosku musimy udowodnić, że dany czyn jest bezprawny (my mamy prawo do znaku i ktoś ewidentnie go używa bez naszej zgody) oraz że istnieje pewien interes prawny (nieudzielenie zabezpieczenia może utrudnić osiągnięcie określonego celu postępowania). Wielką zaletą tego narzędzia jest możliwość uzyskania sądowego zabezpieczenia roszczenia nie tylko w czasie trwania postępowania, ale już przed jego wszczęciem (należy wówczas we wniosku przedstawić zwięźle przedmiot sprawy). Sądowe zabezpieczenie roszczenia w przypadku naruszeń znaków towarowych jest idealnym rozwiązaniem dla uprawnionych do znaków, których prawa już zostały złamane. Dzięki niemu przedsiębiorcy skuteczniej i szybciej wyegzekwują swoje prawa i uniemożliwią innym podmiot bogacenie się swoim kosztem.
Naprawienie wyrządzonej szkody
W poprzednich akapitach opisane zostały środki prawne dostępne, nawet jeśli prawo do znaku zostało naruszone w sposób niezawiniony. Jeszcze więcej domagać się można, jeśli naruszenie miało miejsce z winy przedsiębiorcy posługującego się naszym znakiem. Przepis mówi, że jest on winny, jeżeli wiedział o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, który naruszał, lub przy dołożeniu należytej staranności, mógł się dowiedzieć. W drugim wypadku chodzi o to, że osoba naruszająca prawo do znaku towarowego mogła zapytać radcę prawnego lub rzecznika patentowego o opinię prawną. Zakres odpowiedzialności jest więc bardzo szeroki i stosunkowo łatwy do udowodnienia.
Jeśli przedsiębiorstwo, którego znak towarowy został naruszony, udzielało wcześniej licencji na ten znak innym podmiotom, warto rozważyć żądanie odszkodowania w kwocie odpowiadającej opłacie licencyjnej. Jest to rozwiązanie o tyle prostsze, że nie trzeba precyzyjnie wskazywać jaką szkodę się poniosło. Co ciekawe, wysokość odszkodowania może znacznie różnić się od opłaty licencyjnej, którą przedsiębiorca naruszający prawo do znaku towarowego musiałby uiścić, gdyby chciał zgodnie z prawem korzystać ze znaku towarowego.
Wyobraźmy sobie sytuację, kiedy w latach osiemdziesiątych przedsiębiorca A zaczyna oznaczać swoje produkty oznaczeniem „Apple”. Po dziesięciu latach swojej działalności dostaje wezwanie do zapłaty odszkodowania w kwocie odpowiadającej opłacie licencyjnej od korporacji Apple. Pomimo że na początku jego działalności opłata taka byłaby niewielka, przedsiębiorca A jest zobowiązany do zapłacenia kwoty, za którą w tamtym momencie prężnie rozwijający się Apple udzielał licencji.
Znak towarowy nie tylko pozwala na odróżnienie od siebie produktów. Buduje pozycję marki na rynku oraz stanowi ważny składnik majątkowy przedsiębiorstwa i jako taki, zasługuje na szczególną ochronę. Poza omówioną ochroną cywilnoprawną ustawa wprowadziła także ochronę prawnokarną. Wszystkie roszczenia omówione powyżej mogą się kumulować – dopuszczone jest jednoczesne wykorzystanie roszczenia o zaniechanie naruszeń, o naprawienie wyrządzonej szkody, czy nawet skorzystanie z możliwości dochodzenia swoich praw na drodze karnej. Kancelaria Brandelaw nie tylko pomaga w rejestrowaniu znaków towarowych, ale również pomoże Ci wystosować odpowiednie roszczenia z tytułu naruszenia prawa. Dzięki monitoringowi znaku towarowego dowiesz się kiedy doszło do naruszenia Twojego znaku i jak skutecznie ochronić swoją markę. Uzyskanie prawa ochronnego to ogromna wartość dla Twojej marki, o którą musisz zadbać.
FAQ
Poznaj odpowiedzi na popularne pytania
Podstawowym sposobem ochrony znaku towarowego jest jego rejestracja w Urzędzie Patentowym. Dzięki unormowaniom prawnym zastrzeżony znak towarowy można budować w sposób bezpieczny i ciągły. Zgłoszenie znaku to nie wszystko, nie wolno zapominać o prowadzeniu monitoringu swojego unikalnego oznaczenia, który pozwala odpowiednio wcześnie wyeliminować działania nieuczciwych pomiotów.
Do naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy może dojść, gdy osoba trzecia bez zgody właściciela używa w obrocie oznaczenia identycznego lub podobnego dla takich samych albo powiązanych towarów i usług. Przy znakach podobnych znaczenie ma przede wszystkim ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia produktu lub usługi. Ocenia się przy tym podobieństwo oznaczeń, zakres oferowanych produktów oraz sposób ich używania na rynku.
Zaniechanie naruszenia jest to działanie zapobiegawcze, które ma doprowadzić do przerwania nieuczciwych działań osób trzecich, posługujących się nazwą firm, które działają w tej samej branży. Właściciel prawa może żądać zaprzestania używania znaku identycznego do znaku już zastrzeżonego.
Używanie znaku towarowego bez zgody właściciela grozi sankcjami prawnymi, w tym odszkodowaniami i odpowiedzialnością cywilną. Prawo wyłącznego używania znaku przysługuje właścicielowi i tylko on może decydować komu nada prawo jego używania. Jeżeli chcesz zarejestrować znak towarowy koniecznie przed zgłoszeniem do urzędu sprawdź jego zdolność rejestrową i odróżniającą.
Nie używaj cudzego znaku towarowego bez zgody właściciela, aby uniknąć problemów prawnych. Przed zastosowaniem sprawdź w rejestrze, czy znak nie jest zastrzeżony. Unikaj działań, które mogą wprowadzać w błąd lub przypominać cudzy znak.
W przypadku naruszenia Twojego prawa zbieraj dowody, które będą Ci potrzebne w sporze sądowym. Dopilnuj, aby dokumentacja wykazywała użycie znaku identycznego lub podobnego bez Twojej zgody. Rozważ wezwanie naruszającego do zaprzestania działań oraz odszkodowania. Jeśli potrzebujesz wsparcia, skorzystaj z pomocy specjalisty, który zajmuje się prawem własności intelektualnej.
Prawnik i jeden z nielicznych ekspertów w Polsce łączących kompetencje w zakresie kreacji marek z ich ochroną prawną. Od ponad 20 lat doradza przedsiębiorcom w rejestracji znaków towarowych, zabezpieczaniu marek oraz budowaniu strategii ochrony własności intelektualnej. Współtwórca ponad 300 marek wprowadzonych na rynek oraz autor publikacji poświęconych ochronie znaków towarowych.<br/>Absolwent prawa na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim oraz Studium Prawa Amerykańskiego Chicago-Kent College of Law. Ukończył również studia podyplomowe z zakresu prawa własności intelektualnej w Centrum Praw Własności Intelektualnej im. H. Grocjusza oraz zarządzania projektami w Akademii Leona Koźmińskiego. Trener, wykładowca i autor publikacji dotyczących kreacji i ochrony marki. Współpracuje m.in. z Wydziałem Prawa UMCS, Akademią Leona Koźmińskiego i Centrum Praw Własności Intelektualnej, prowadząc zajęcia z zakresu prawa nowych technologii i własności intelektualnej. Uważa, że najczęstszym błędem przedsiębiorców nie jest brak dobrej marki, lecz brak jej odpowiedniej ochrony.
